Kaş’ta iyi bir fotoğraf çekmek göründüğü kadar kolay değil. Sebebi de aslında burayı güzel yapan şeyler: bembeyaz taşlar, koyu mavi bir deniz ve günün çoğunda tam tepende duran bir güneş. Öğle saatlerinde telefonu bu manzaraya doğrultunca çok aydınlık yerlerle çok karanlık yerler aynı karede kalıyor. Telefon da ikisinin ortasını bulmaya çalışıyor ve elinde soluk, düz bir fotoğraf kalıyor.
Aşağıdaki tavsiyelerin çoğu zamanlamayla ilgili. Sakladığın tatil fotoğraflarıyla bir daha hiç açmadıkların arasındaki fark genelde buradan çıkıyor. Hepsi de Kaş’a özel: hangi saatte nerede olman gerektiği, güneşin gerçekte nereye battığı ve durmaya değer yerler. Gündoğumu ile günbatımı saatlerini de yazdık, çünkü herkesin atladığı tek şey bunlara bakmak. Luna Kaş’ta kalıyorsan buradakilerin çoğu yürüme mesafende.
Kaş’ta Işık, Saat Saat
Türkiye’de saatler yaz kış değişmiyor, yani bu tablo her yıl aynı kalıyor. Tarihlerin birkaç gün öncesinde ya da sonrasındaysan saatler sadece birkaç dakika oynuyor.
- 21 Haziran: gündoğumu 05.45, günbatımı 20.23, ışığın bittiği saat 20.55 civarı
- 15 Ağustos: gündoğumu 06.20, günbatımı 19.54, ışığın bittiği saat 20.20 civarı
- 15 Ekim: gündoğumu 07.09, günbatımı 18.28, ışığın bittiği saat 18.55 civarı
- 21 Aralık: gündoğumu 08.10, günbatımı 17.51, ışığın bittiği saat 18.20 civarı
Günbatımından önceki son kırk dakika ile gündoğumundan sonraki ilk kırk dakika, günü ona göre kurmaya değer. Güneş battıktan sonraki yarım saat de öyle. O yarım saatte gökyüzü hâlâ renkli, sokak lambaları da yanmış oluyor; ikisi birbirini dengeliyor. Liman en güzel o aralıkta çıkıyor ve o saatte dışarıda elinde makineyle kalan neredeyse kimse olmuyor.
Asıl zor saatler öğle vakti. Yazın on birle dört arasında güneş o kadar yükseliyor ki herkesin gözünün altına siyah bir gölge düşüyor, beyaz duvarlar da yanıyor. O saatte çekmek zorundaysan gölgeye geç: eski çarşıda bir sokak, bir ağaç, bir tente. Bunun bir istisnası var, birazdan söyleyeceğiz.
Güneş Aslında Nereye Batıyor?
Burada çoğu kişi yanılıyor. Meis, Kaş’ın güneybatısında, sekiz kilometre açıkta duruyor. Ama güneş oraya hiçbir zaman batmıyor. Kışın, yani en güneyden battığı dönemde bile adanın epey kuzeyinde kalıyor. Yazın ise iyice kuzeybatıya kayıyor.
Peki bu ne anlama geliyor? Yazın kasabadan bakınca güneş, Çukurbağ Yarımadası’nın sırtının arkasına iniyor. Gökyüzü kızarıyor ama güneşin kendisini göremiyorsun. Ekim ortasında güneş tam yarımadanın uzandığı yönde batıyor. Kasım ve aralıkta ise burnu da geçip açık denize iniyor. Kaş’ta güneşin denize değdiği en güzel kareler bu yüzden, kimsenin aklına gelmeyen aylarda çekiliyor.
Rakam isteyenler için: Meis 220 derece yönünde, Çukurbağ Yarımadası 257 derecede. Güneş ise kışın bile en fazla 241 dereceye kadar iniyor; yaz ortasında 300 dereceye çıkıyor.
Temmuzda güneşin denize düştüğü kareyi istiyorsan yarımadaya çıkıp batı kıyısından çekmen gerekiyor. Oraya nasıl gidildiğini Çukurbağ Yarımadası rehberimizde anlattık. Yıldız çekmek istersen de yine orası: kasabaya yürüme mesafesindeki en karanlık gökyüzü.
Sabahlar tam tersi işliyor. Güneş tepelerin arkasından doğduğu için deniz, kasabadan çok daha önce aydınlanıyor. Erken kalkmanın bütün olayı da bu. Limanın sabah yedide öyle görünmesinin sebebi bu aradaki fark.
Yedi Yer ve Her Biri İçin Doğru Saat
Mesafeler Luna Kaş’tan.
Antiphellos Tiyatrosu
Batıda 1,1 kilometre, yürüyerek on beş dakika. İkindiye doğru git: taşlar beyazdan bal rengine döner. Tiyatro denize, güneybatıya bakıyor; yani burada güneşi değil ışığı çekiyorsun.
Eski çarşı sokakları
Sabah ona doğru. Sokaklar hâlâ gölgede ama üstteki gökyüzü aydınlık; telefonların en iyi çektiği durum tam da bu. Beyaz duvarların önünde begonvil, on bire kadar da kalabalık yok.
Günbatımından sonra liman
Güneş battıktan sonraki yarım saat. Tekne ışıkları, ıslak taş ve henüz siyaha dönmemiş mavi bir gökyüzü. Telefonu sabit bir yere yasla; poz süresi elde tutamayacağın kadar uzun olacak.
Kaputaş
Öğle kuralının istisnası burası. O turkuaz renk ancak güneş suyun içine girecek kadar yüksekken çıkıyor, yani 11.00-14.00 arası doğru saat. Merdivenlerden inmeden önce yukarıdaki yoldan bir kare al. Batıda 20 kilometre.
Küçük ve Büyük Çakıl
İlk ışıkta: deniz aydınlanmış ama plaj hâlâ karanlıkken. Küçük Çakıl 300 metre, Büyük Çakıl kıyıdan 1,2 kilometre.
Çukurbağ Yarımadası
İki sebeple gidiliyor: yazın önünde hiçbir şey olmayan bir günbatımı için batı kıyısı, hava karardıktan sonra yıldızlar için de oranın her yeri. Sokak lambalarından yeterince uzak.
Kasabanın üstündeki seyir noktası
Otelin arkasındaki yokuşu 400 metre çık. Tek karede bütün koy, marina ve yarımada. En iyisi akşamüstü: çatılar hâlâ sıcakken deniz çoktan koyulaşmış olur.
Bunların içinde bir akşama en kolay sığanı tiyatro. Günbatımından bir saat önce çık, eski çarşıdan ağır ağır geç; ışık en güzelken varırsın.
Kısaca Teknik
Zoom yapma. Telefondaki zoom aslında kırpma demek: fotoğrafı çekmeden önce kenarlarını atıyor ve tam da görmek istediğin ayrıntıyı bozuyor. Yaklaşabiliyorsan yaklaş. Yaklaşamıyorsan geniş çek, sonra kendin kırp. Aynı iş, ama elinde daha çok ayrıntı olur.
Telefon yakına, makine uzağa. Kol mesafesinde telefon makineden iyi. Yirmi metreden sonrası için makine lazım. Kıyıyı tekneden ya da tiyatroyu koyun karşısından çekeceksen makine getir. Akşam alacakaranlıkta çekmeye başladığında küçük bir tripod da işini çok kolaylaştırır.
Basmadan önce ölçeğe karar ver. Aslanlı Lahit karede kocaman mı duracak, yoksa sokakta yanından geçilen bir taş mı olacak? Bu, sonradan ne yaptığınla değil, nerede durduğunla ilgili. Kocaman görünsün istiyorsan çök ve yaklaş; sokağın içinde dursun istiyorsan geri çekil.
Grup fotoğrafında herkese haber ver. Lafın ortasında kalan tek bir kişi bütün kareyi bozuyor. Önce “çekiyorum” de, sonra say.
Sade renkler desenlilerden iyi. Burası çok parlak bir yer; tek renk bir gömlek taşın ve denizin önünde net duruyor. Desenli kıyafetler arka planla yarışıyor ve kaybediyor.
Fazla oynama. Buranın renkleri zaten canlı. Üstüne bindirince gerçek bir yer yapay görünmeye başlıyor. Gölgeleri biraz aç, parlak yerleri biraz kıs, orada bırak.
Küçük şeyleri de çek. Tezgâhtaki meyveyi, iskelede uyuyan kediyi, su çekilince çakılların bıraktığı izi. Kışın dönüp dönüp bakacağın kareler bunlar olacak.
Güvenlik, Nezaket ve Drone
Buradaki kayalıklarda korkuluk yok, taş da yer yer cilalanmış gibi kaygan. Hiçbir fotoğraf, arkana bakmadan kenara doğru geri geri gitmeye değmez. Aynısı kalabalık saatlerde Kaputaş merdivenleri ve dalgalı havada liman duvarı için de geçerli.
İnsanların fotoğrafını çekmeden önce sor. Pazardaki tezgâhtarlar, ağ ören balıkçılar, gözleme açan kadın: çoğu “tabii” der, bazıları poz bile verir. Ne cevap alırsan al, habersiz çekmekten iyidir. Paylaşmadan önce bir kez daha sor.
Drone’u çantaya koymadan önce kuralları kontrol et. 500 gramdan ağır cihazların Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü’ne kaydı gerekiyor; yabancı ziyaretçiler için ayrı bir başvuru yolu var. Arkeolojik alanlarda, milli parklarda ve koruma bölgelerinde genelde ayrıca izin isteniyor ve o izni almak kolay değil. Kaş-Kekova zaten Özel Çevre Koruma Bölgesi. Uçurduktan sonra değil, önce öğren.
Sıkça Sorulan Sorular
Kaş'ta fotoğraf çekmek için günün en iyi saati hangisi?
Günbatımından önceki kırk dakika, gündoğumundan sonraki kırk dakika ve güneş battıktan sonraki yarım saat. O yarım saatte gökyüzü hâlâ renkli, sokak lambaları da yanmış oluyor. Yazın bu, kabaca 05.45-06.30 ile 19.45-20.55 arasına denk geliyor.
Kaş'ta günbatımı nereden çekilir?
Kasabadan gökyüzünü çekebilirsin ama güneşi göremezsin; yazın güneş Çukurbağ Yarımadası’nın arkasına iniyor. Güneşin denize düştüğü kare için yarımadaya çıkıp batı kıyısından çekmen gerekiyor. Antiphellos Tiyatrosu ise güneşten çok, eski taşın üzerine düşen sıcak ışık için iyi.
Güneş Meis'in arkasına mı batıyor?
Hayır. Meis, Kaş’ın güneybatısında kalıyor ama güneş kışın bile adanın epey kuzeyine batıyor. Yazın ise iyice kuzeybatıya kayıyor. Yani güneş hiçbir zaman adanın arkasına inmiyor.
Öğle saatleri hiç işe yaramıyor mu?
Kaputaş’ta yarıyor. Oradaki turkuaz renk, güneşin suyun içine girecek kadar yüksek olmasına bağlı; doğru saat 11.00-14.00 arası. Başka her yerde gölge bul ve bekle.
Makine mi gerekli, telefon yeter mi?
Kol mesafesinde telefon makineden iyi, yirmi metreden sonrası içinse makine lazım. Kıyıyı tekneden ya da uzaktaki bir şeyi çekeceksen makine getir. Hangisini kullanırsan kullan zoom yapma: ya yaklaş ya da sonradan kırp.
Kaş'ta drone uçurulabilir mi?
Önce kuralları kontrol etmek gerekiyor. 500 gramdan ağır cihazların Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü’ne kaydı zorunlu ve yabancı ziyaretçiler için ayrı bir başvuru yolu var. Arkeolojik alanlar ile koruma bölgeleri genelde ayrıca izin istiyor, üstelik Kaş-Kekova kıyısı Özel Çevre Koruma Bölgesi.
İYİ IŞIK ERKENDE VE GEÇTE
Bir gündoğumu için erken kalk, bir mavi saat için geç kal. Bütün mesele bu.
Luna Kaş, anlatılan yerlerin çoğuna on beş dakika yürüme mesafesinde.