Kaş’ta Dalış Noktaları

Kaş, tatil kasabası olmadan önce bir dalış kasabasıydı ve hâlâ öyle. Sebebi jeoloji: bu kıyı kireçtaşı, yani deniz tabanı yavaş yavaş derinleşmek yerine duvarlar ve kanyonlar hâlinde birden düşüyor. Üstelik kireçtaşının içinden çıkan soğuk tatlı su, suyu alışılmadık ölçüde berrak tutuyor. Buna iki uçak, birkaç gemi ve epeyce Tunç Çağı ile Roma dönemi kalıntısı eklenince, ilk deneme dalışından 71 metreye karışık gaz dalışına kadar uzanan bir liste çıkıyor.

Aşağıda hangi noktada ne olduğu ve kabaca hangi derinlikte olduğu yazıyor. Derinlikleri plan olarak değil, fikir vermesi için oku.

Her Şeyden Önce

Burada dalış nasıl işliyor

Bu sayfadaki her noktaya tekneyle gidiliyor ve dalış bir Kaş dalış merkeziyle yapılıyor. Çoğuna kıyıdan girilmiyor, denemeye de kalkma.
Derinlikler ve koşullar akıntıya, mevsime ve dalgaya göre değişiyor; bir sabah rahat olan nokta ertesi gün iptal edilebiliyor. O günkü kararı bu yazı değil, rehberin veriyor.
Derin batıklar karışık gazla yapılan teknik dalışlar; biraz fazla ağırlık takılmış sportif dalışlar değil.

Hiç Dalmadıysan

• Güvercin Ada. İlk dalış için en akla yatkını. Koyun sığ sularında, dipte duran Kemal Tufan’ın köpekbalığı heykeli var; yeni başlayana doğru yüzeceği bir şey veriyor. Deneyimli dalıcılar da aynı adayı batıkları ve amforaları için kullanıyor, yani karışık bir grup aynı tekneye binebiliyor.
• Besmi Adası, kuzeydoğu tarafı. Deneme dalışına yetecek kadar sığ, Meis’e yakın ve şekli pabuca benziyor. Güneybatıya doğru su derinleşiyor, yani aynı ada her seviyeye hizmet ediyor.
• Çapa Banko. Sığ suda bile görülebilen çapalar, ayrıca amfora ve değirmen taşı. Canlılık açısından zengin. 35 metrede bir mağara var ama dalışa uygun değil; içine girme.
• Limanağzı Fener. Kasabaya yakın, her seviyede dalınıyor ve gece dalışlarında da tercih ediliyor. 22 metrede, hurdaya çıktıktan sonra bilerek batırılmış bir Dakota C-47 uçağı var; kargo bölümü acemilerin de içinden geçebileceği kadar açık.

Batıklar

Uçanbalık Bankosu, insanların asıl geldiği batığa ev sahipliği yapıyor: İtalyan üç motorlu bombardıman uçağı Savoia-Marchetti SM.79 Sparviero. İkinci Dünya Savaşı’nda Meis’i bombalarken uçaksavar ateşiyle düşürülmüş. 55 ile 71 metre arasında yatıyor. Bu, o derinlikte yetkili ve güncel dalıcılar için karışık gazla yapılan teknik bir dalış ve buradaki hiçbir nokta bu kadar sık akıntı yüzünden iptal edilmiyor. Dalabilenler uçağın çevresinde sinarit, akya, barakuda ve orfoz gördüklerini söylüyor.

Dimitri, Kanyon’daki popüler batık. 1968’de karaya oturduktan sonra dinamitle patlatılmış bir yük gemisi; parçaları ilk beş metrede görülüyor, asıl gövde 27 ile 42 metre arasında. Pamuk taşıdığı için herkes Pamuk Batığı diyor. Eski ve kırılgan, o yüzden bak ama dokunma. Yol üzerinde, Kaş dalış camiasının yakından tanıdığı Gökhan Türe anısına bir eser var; 30 metre civarında karşına çıkıyor.

İki tane daha. Limanağzı açıklarında 23 metrede ahşap bir Osmanlı batığı; içinde büyük bir su testisi hâlâ duruyor. Bir de Neptün noktasında 30 metrede TCSG-119 Sahil Güvenlik botu; buranın en sığ yeri sadece 8 metre ve amforalar ikinci yüzyıldan.

Sualtı Arkeolojisi

Adını sahip çıkan Hidayet amcadan alan Hidayet Koyu‘nun biraz açığında, sualtı arkeoparkı olarak bilinen bir dalış noktası var; deniz tabanının dizilişi yüzünden yörede Stonehenge de deniyor. Doğu tarafında, Uluburun’da bir batık ve yayılmış amforalar bulunuyor. Şunu net söyleyelim: dünyanın en önemli kazılarından biri olan Geç Tunç Çağı’na ait asıl Uluburun gemisi Bodrum’daki müzede. Burada yatan, Kaş’ta yaptırılıp bilerek batırılmış bir replika; bu da onu değersiz kılmıyor.

Kovanlı Ada adını yörenin bir zamanlar orada tuttuğu arı kovanlarından alıyor ve çapa ile amfora açısından buradaki en zengin nokta. Neptün ve Çapa Banko‘da da amfora var; ikincisinde ayrıca bir değirmen taşı.

Ne Göreceksin, Neye Dokunmayacaksın

Bankoların çoğunda orfoz ve lagos, akıntıda sinarit, akya ve barakuda, Heybeli’nin kum ve kayalık karışık zemininde vatoz ve müren, her yerde de caretta caretta. İki tümseğiyle 14 metreye yükselen ve adını bu yüzden alan Deve Taşı, deneyimin varsa orfoz için iyi bir nokta.

Mağara II, doğudan rüzgâr geldiğinde korunaklı olduğu için o zamanlarda dalınıyor. 24 metrede Likya batığı denen ahşap bir tekne, kuzeye doğru ise bir mağara var. O mağaraya girmek yasak. Burası Akdeniz foklarının barındığı bir yer ve koruma altında; Akdeniz foku dünyanın en tehlike altındaki deniz memelilerinden biri. Noktaya dal, girişi izle, dışarıda kal.

Bütün bölge Kaş-Kekova Özel Çevre Koruma Bölgesi. Yukarı hiçbir şey çıkmıyor: ne bir amfora parçası, ne Dimitri’den bir parça, ne de bir deniz kabuğu.